VRIJE RUIMTEN ZUIDAS AIR
VRIJE RUIMTEN ZUIDAS Artists In Residence 2010 - vierde editie
Deelnemende kunstenaars: Lieven de Boeck, Frank Havermans, Sachi Miyachi, Shinji Otani and Tom Tlalim.
I.s.m. Fonds BKVB, VU Amsterdam/VU Brussel, MuziekCenrum Nederland/NFPK+, Stroom Den Haag
De Zuidas als grootschalig stedenbouwkundig gebied blijft uitdagen. De vierde editie van Vrije Ruimten Zuidas AIR presenteert kunst wederom als gangmaker voor reflectie en projectie.
Het project biedt inzicht in de ideeën en ambities die sturing geven aan de inrichting van dit gebied, speelt hier op in en plaatst kanttekeningen. Dit geeft nader inzicht in de consequenties van beleid/beleidsvorming en bevraagt deze. Het poneert en presenteert onafhankelijke vragen, inzichten, conclusies en visies; zaken van toegevoegde waarde in het denken en het beleid over de Zuidas, als gebied in ontwikkeling en als nieuw stadsdeel van Amsterdam.
Als zodanig is elke editie van de Vrije Ruimten relevant voor een breed publiek: het biedt een verdiepte ervaring van ons actuele publieke domein. Daarbij is ze relevant als kenniskatalysator waar het de planologische inrichting van onze toekomstige publieke ruimte betreft. Vrije Ruimten Zuidas AIR staat dan ook voor een nadrukkelijke betrokkenheid van de autonome verbeelding binnen de invulling van dit publieke domein.
In samenwerking met partnerinstellingen nodigt Vrije Ruimten Zuidas AIR kunstenaars uit om vijf maanden in de residencies van het Virtueel Museum Zuidas in het voormalig Sint Nicolaasklooster te verblijven; om ter plekke een relatie met deze omgeving aan te gaan, met nadruk op stedenbouw, architectuur en/of de publieke ruimte.
Telkens blijkt dit een lastige opgave. Waar vind je als kunstenaar, autonoom in zo’n spanningsvol speelveld geworpen, je houvast en welke ankers blijken zwak gezekerd? Hoe hermetisch en/of flexibel is de planning van de ontwikkeling? Wat zijn de blinde vlekken van beleidsmakers en ontwikkelaars? Van en voor wie is dit nieuwe stuk stad bedoeld? Wat maakt dat een stad gaat leven en valt zoiets überhaupt te plannen? Hoe integreer je een nieuwe stad in een oude? Rijken de ambities wel ver genoeg?
De kunstenaars stellen verrassende vragen en poneren scherpe antwoorden. Gedurende hun werkperiode en hun verblijf in de Zuidas ontwikkelen zij een relatie met en verwerven zij zich een positie in dit domein. Ze realiseren werk, site- en contextspecifiek. Ze bieden gegronde visies en inventieve perspectieven.
De resultaten worden gepresenteerd in een tentoonstelling in de voormalige Sint Nicolaaskapel, Met deze tentoonstelling wordt het verblijf van de kunstenaars in de Zuidas afgesloten.
Iedere tentoonstelling Vrije Ruimten Zuidas AIR wordt vergezeld door een publicatie die een overzicht biedt van deze resultaten. In deze publicatie krijgt voor het eerst ook een gastschrijver, Stan Majoor, het woord. Hiermee wordt beoogd, in lijn met het beleid van Onomatopee, om verdieping en presentatie te schakelen.
Stan Majoor is als universitair docent planologie verbonden aan de Universiteit van Amsterdam en heeft uitvoerig onderzoek gedaan naar de Zuidas. In zijn bijdrage beschrijft hij de achtergronden, het ontstaan en de potentie van dit nieuwe stedelijke gebied en houdt hij een pleidooi voor een integrale visie op de Zuidas, waarin ruimte is voor waarden die in de huidige planvorming (nog) worden onderbelicht, terwijl zij van essentiële waarde zijn voor de ontwikkeling en het publieke domein van de Zuidas. Dit pleidooi vormt een interessante opmaat voor de bijdragen uit de kunst.
Met hun waarnemingen en visies leggen de kunstenaars soms op speelse en ironische, soms op serieuze of kritische manier de vinger op gevoelige plekken. Ze waarschuwen voor het gevaar van een op economie en succes gerichte monocultuur, raken aan essentiële, stedenbouwkundige vraagstukken, bieden stof tot nadenken, dragen alternatieve oplossingen aan en soms zelfs een concreet plan. Maar boven alles vragen ze aandacht voor de menselijke maat, en voor de realiteit van het gewone, alledaagse leven.
Het project biedt hiermee een opening voor verdere ontplooiing van de relaties met betrokken buurtbewoners en beleidsmakers.
Vrije Ruimten Zuidas AIR hoopt op een Zuidas met verschillende buurten en sferen, met geschiedenis en identiteit, met ruimte voor iedereen.
Publicatie
Intimate Stories on Absence # 47 Onomatopee - Vrije Ruimten Zuidas AIR
Naast de tentoonstelling die op 11 april jl. werd afgesloten, presenteren de deelnemers van de vierde editie de uitkomsten van hun werkperiode ook in een publicatie, tot stand gekomen in samenwerking met Onomatopee. Deelnemers: kunstenaar en architect Lieven de Boeck (B), kunstenaar en ontwerper Frank Havermans (Nl), performance- en installatiekunstenaar Sachi Miyachi (Jp), fotograaf Shinji Otani (Jp) en componist en interdisciplinair kunstenaar Tom Tlalim (Il/Nl). Met bijdragen van projectorganisator Meinke Horn en planoloog Stan Majoor, die in 2008 promoveerde op drie grootschalige, stedelijke ontwikkelingsprojecten - Zuidas Amsterdam, Ørestad in Kopenhagen en Forum in Barcelona - en hun streven naar een ‘nieuwe stedelijkheid’.
De publicatie ‘Intimate Stories on Absence’ is verkrijgbaar bij een selectie van winkels in Nederland, waaronder Athenaeum Boekhandel en Selexyz Scheltema, via het Virtueel Museum Zuidas en on-line via www.onomatopee.net, 192 pagina’s full colour, 19,50 €
ISBN: 978-90-78454-40-3
Deelname op uitnodiging
Gezien de doelstelling en ambitie van dit residenceproject is er geen sprake van open inschrijving. Kunstenaars worden op voordracht van Het Virtueel Museum en diens partners (Fonds BKVB, VU Amsterdam/VU Brussel, Muziekcentrum Nederland / NFPK+) uitgenodigd om aan dit project deel te nemen.
